M4
Dil âdâbı
Alay yok, gıybet yok, kötü zan yok. Ya hayır söyle ya sus.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِّن قَوْمٍ عَسَىٰٓ أَن يَكُونُوا۟ خَيْرًا مِّنْهُمْ وَلَا نِسَآءٌ مِّن نِّسَآءٍ عَسَىٰٓ أَن يَكُنَّ خَيْرًا مِّنْهُنَّ ۖ وَلَا تَلْمِزُوٓا۟ أَنفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوا۟ بِٱلْأَلْقَٰبِ ۖ بِئْسَ ٱلِٱسْمُ ٱلْفُسُوقُ بَعْدَ ٱلْإِيمَٰنِ ۚ وَمَن لَّمْ يَتُبْ فَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّٰلِمُونَ١١ يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱجْتَنِبُوا۟ كَثِيرًا مِّنَ ٱلظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ ٱلظَّنِّ إِثْمٌ ۖ وَلَا تَجَسَّسُوا۟ وَلَا يَغْتَب بَّعْضُكُم بَعْضًا ۚ أَيُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَن يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ مَيْتًا فَكَرِهْتُمُوهُ ۚ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ تَوَّابٌ رَّحِيمٌ١٢
Okunuş: yāayyuhā alladhīna āmanū lā yaskhar qawmun min qawmin ʿasā an yakūnū khayran min'hum walā nisāon min nisāin ʿasā an yakunna khayran min'hunna walā talmizū anfusakum walā tanābazū bil-alqābi bi'sa l-s'mu l-fusūqu baʿda l-īmāni waman lam yatub fa-ulāika humu l-ẓālimūna · yāayyuhā alladhīna āmanū ij'tanibū kathīran mina l-ẓani inna baʿḍa l-ẓani ith'mun walā tajassasū walā yaghtab baʿḍukum baʿḍan ayuḥibbu aḥadukum an yakula laḥma akhīhi maytan fakarih'tumūhu wa-ittaqū l-laha inna l-laha tawwābun raḥīmun
Ey iman edenler! Bir topluluk diğer bir toplulukla alay etmesin. Belki de onlar, kendilerinden daha iyidirler. Kadınlar da kadınları alaya almasınlar. Belki onlar kendilerinden daha iyidirler. Kendi kendinizi ayıplamayın, birbirinizi kötü lakaplarla çağırmayın. İmandan sora fâsıklık ne kötü bir isimdir! Kim de tevbe etmezse işte bu kimseler zalimlerdir. Ey iman edenler! Zannın bir çoğundan kaçının. Çünkü zannın bir kısmı günahtır. Birbirinizin kusurunu araştırmayın. Biriniz diğerini arkasından çekiştirmesin. Biriniz, ölmüş kardeşinin etini yemekten hoşlanır mı? İşte bundan tiksindiniz. O halde Allah'tan korkun. Şüphesiz Allah, tevbeyi çok kabul edendir, çok merhamet edendir.
Meal: Elmalılı Hamdi Yazır (sadeleştirilmiş baskı)
Âyetler ve hadisler
- Ya hayır söyle ya sus (Buhârî 6018).
Âlimlerin açıklaması
Gazzâlî'nin yirmi "dil âfeti".
Kaynaklar
- Saheeh International via the site's Tanzil data — 49:11–12, 4:135.
- Sahih Muslim 2589 (sunnah.com), https://sunnah.com/muslim:2589 — definition of backbiting.
- Sahih Muslim 2605a (via hadithunlocked.com), https://hadithunlocked.com/muslim:2605a — permitted untruth.
- Al-Nawawi, "Guarding the Tongue", al-Ibaanah e-book, reposted at AbdurRahman.org (16 April 2015), https://abdurrahman.org/2015/04/16/what-type-of-backbiting-is-permissible-imaam-an-nawawee — the six cases; translator not named, and the source book (al-Adhkār or Riyāḍ al-Ṣāliḥīn) not stated.
- Al-Ghazali, The Banes of the Tongue (Iḥyāʾ ʿUlūm al-Dīn, Book 24), trans. Mohamed Fouad Aresmouk and Abdurrahman Fitzgerald (Fons Vitae, 2024) — introduction, https://fonsvitae.com/wp-content/uploads/2024/02/March-10th-2024-final-0000-Intro-KLH-1.pdf.
- Ṣaḥīḥ al-Bukhārī 6018
- Al-Ghazālī, Āfāt al-lisān (Iḥyāʾ)