M3
Anne baba ve aile
Yaşlılıkta özen ve saygı — ama günahta itaat yoktur.
۞ وَقَضَىٰ رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوٓا۟ إِلَّآ إِيَّاهُ وَبِٱلْوَٰلِدَيْنِ إِحْسَٰنًا ۚ إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِندَكَ ٱلْكِبَرَ أَحَدُهُمَآ أَوْ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُل لَّهُمَآ أُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوْلًا كَرِيمًا٢٣ وَٱخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ ٱلذُّلِّ مِنَ ٱلرَّحْمَةِ وَقُل رَّبِّ ٱرْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانِى صَغِيرًا٢٤
Okunuş: waqaḍā rabbuka allā taʿbudū illā iyyāhu wabil-wālidayni iḥ'sānan immā yablughanna ʿindaka l-kibara aḥaduhumā aw kilāhumā falā taqul lahumā uffin walā tanharhumā waqul lahumā qawlan karīman · wa-ikh'fiḍ lahumā janāḥa l-dhuli mina l-raḥmati waqul rabbi ir'ḥamhumā kamā rabbayānī ṣaghīran
Rabbin kesin olarak şunları emretti: Ancak kendisine ibadet edin, anne ve babaya iyilik edin. Onlardan biri veya her ikisi senin yanında yaşlanırsa, sakın onlara "öf" bile deme ve onları azarlama. İkisine de tatlı ve güzel söz söyle. İkisine de acıyarak tevazu kanatlarını indir. Ve şöyle de: "Ey Rabbim! Onların beni küçükten terbiye edip yetiştirdikleri gibi, sen de kendilerine merhamet et."
Meal: Elmalılı Hamdi Yazır (sadeleştirilmiş baskı)
-
Gerçi biz insana, anasına ve babasına itaati de tavsiye ettik. Anası onu zayıflık üstüne zayıflıkla taşıdı. Onun sütten ayrılması da iki yıl içindedir. (Biz insana): "Bana, anana ve babana şükret" diye de tavsiye ettik. Dönüş, ancak banadır. Bununla beraber eğer her ikisi de bilmediğin bir şeyi, bana ortak koşman hususunda seni zorlarsa, onlara itaat etme. Fakat dünyada onlarla iyi geçin ve bana yönelenlerin yolunu tut. Sonra dönüşünüz ancak banadır. O zaman ben de size yaptıklarınızı haber vereceğim. 31:14–15
Arapça metin ve okunuşu
وَوَصَّيْنَا ٱلْإِنسَٰنَ بِوَٰلِدَيْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُۥ وَهْنًا عَلَىٰ وَهْنٍ وَفِصَٰلُهُۥ فِى عَامَيْنِ أَنِ ٱشْكُرْ لِى وَلِوَٰلِدَيْكَ إِلَىَّ ٱلْمَصِيرُ وَإِن جَٰهَدَاكَ عَلَىٰٓ أَن تُشْرِكَ بِى مَا لَيْسَ لَكَ بِهِۦ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا ۖ وَصَاحِبْهُمَا فِى ٱلدُّنْيَا مَعْرُوفًا ۖ وَٱتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنَابَ إِلَىَّ ۚ ثُمَّ إِلَىَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ
wawaṣṣaynā l-insāna biwālidayhi ḥamalathu ummuhu wahnan ʿalā wahnin wafiṣāluhu fī ʿāmayni ani ush'kur lī waliwālidayka ilayya l-maṣīru · wa-in jāhadāka ʿalā an tush'rika bī mā laysa laka bihi ʿil'mun falā tuṭiʿ'humā waṣāḥib'humā fī l-dun'yā maʿrūfan wa-ittabiʿ sabīla man anāba ilayya thumma ilayya marjiʿukum fa-unabbi-ukum bimā kuntum taʿmalūna
Âyetler ve hadisler
- "Annen" üç kez söylendi (Buhârî 5971).
- Günahta itaat yoktur (31:15).
Âlimlerin açıklaması
Makâsıd, aileyi neslin korunmasına bağlar.
Araştırmalar ne diyor
Aile bağlılığı, ergenlerin iyi oluşuyla ilişkilidir. Yerleşik bilgi (ilişkisel bulgu)
Kaynaklar
- Saheeh International via the site's Tanzil data — 17:23–24, 31:14–15, 4:1, 30:21, 4:36.
- Sahih al-Bukhari 5971 (via hadithunlocked.com, https://hadithunlocked.com/bukhari:5971).
- Sahih al-Bukhari 3004 (via hadithunlocked.com, https://hadithunlocked.com/bukhari:3004).
- Sunan al-Nasaʾi 3104 (via hadithunlocked.com, https://hadithunlocked.com/nasai:3104), with grades.
- Sahih al-Bukhari 2587 (via hadithunlocked.com, https://hadithunlocked.com/bukhari:2587).
- Jamiʿ al-Tirmidhi 3895 (via hadithunlocked.com, https://hadithunlocked.com/tirmidhi:3895), with grades.
- Shaykh Amjad Rasheed, "Is obedience to parents absolute?", trans. Shazia Ahmad, Qibla (via islamqa.org), https://islamqa.org/shafii/qibla-shafii/33386/is-obedience-to-parents-absolute/ — citing Ibn Hajar al-Haytami's Tuḥfat al-Muḥtāj.
- Ṣaḥīḥ al-Bukhārī 5971